Γιάννης Θεοδόσης: Λοιπόν, πάμε γρήγορα-γρήγορα κυρίες και κύριοι να καλωσορίσουμε στην παρέα μας τον καθηγητή στο τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς, τον κύριο Χρήστο Χατζηεμμανουήλ. Είναι στην άλλη άκρη της τηλεφωνικής μας γραμμής. Κύριε καθηγητά, καλή σας ημέρα, καλό Σαββατοκύριακο. 

 

Χρήστος Χατζηεμμανουήλ: Καλημέρα, κύριε Θεοδόση, καλημέρα στους ακροατές. 

 

Γιάννης Θεοδόσης: Χαίρομαι που σας ακούω. Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την για την αποδοχή της πρόσκλησης. 

 

Χρήστος Χατζηεμμανουήλ: Χαρά μου είναι…

Θα πάμε στα αποτελέσματα της συνόδου κορυφής. Θα ήθελα, όμως, πριν τη γνώμη σας, τη σκέψη σας για τις συνομιλίες που συνεχίζονται σήμερα στο Abu Dhabi μεταξύ Αμερικανών, Ρώσων και Ουκρανών, και για το εάν εκτιμάτε ότι τώρα πια μπορούμε να πούμε ότι είμαστε κοντά σε μία συμφωνία για τον πόλεμο στην Ουκρανία. Ή είναι νωρίς ακόμη κάτι τέτοιο;

 

Χρήστος Χατζηεμμανουήλ: Κοιτάξτε, κοντύτερα από όλα τα προηγούμενα διαστήματα. Βεβαίως, όσο οι Ουκρανοί αρνούνται να παραχωρήσουν το υπόλοιπο Ντονμπάς στους Ρώσους, πιστεύω ότι η αντιπαράθεση θα συνεχίζεται. Πόσω μάλλον που οι Ρώσοι, παρ’ ότι κινούνται με πολύ αργούς ρυθμούς, έχουν το πάνω χέρι σε αυτή την αντιπαράθεση και εξακολουθούν να καταλαμβάνουν κάθε μέρα και λίγο ακόμη μεγαλύτερο μέρος του Ντονμπάς. Από την άλλη πλευρά, βλέπετε ότι οι Αμερικανοί, όπως προέκυψε, προσφέρουν, αν θέλετε, το βραβείο της παρηγοριάς στου Ουκρανούς υπό τη μορφή ενδεχόμενης οικονομικής βοήθειας, αν συμφωνήσουν να αποσυρθούν και να κλείσει το ζήτημα. Και ενδεχομένως οι ίδιοι οι Ουκρανοί να είναι περισσότερο εξαντλημένοι. Συνεπώς, ναι, πιστεύω ότι είμαστε πιο κοντά στο να κλείσει αυτή η αντιπαράθεση, αυτός ο πόλεμος με τον έναν τρόπο ή τον άλλο.

 

Γιάννης Θεοδόσης: Οι Ευρωπαίοι που είναι σε όλο αυτό; 

 

Χρήστος Χατζηεμμανουήλ: Οι Ευρωπαίοι σε αυτό πρέπει να σας πω ότι, κατά την άποψή μου, δεν έπαιξαν καλά τα χαρτιά τους και δεν βοήθησαν καν στην επίλυση της κρίσεως. Προσπάθησαν να σαμποτάρουν ουσιαστικά τις αμερικανικές πρωτοβουλίες, παρεμβαίνοντας την τελευταία στιγμή για να στηρίξουν την Ουκρανία, με ενδεχόμενη κατάσχεση των χρημάτων της Ρωσικής Κεντρικής Τράπεζας, τα οποία έχουν παγώσει σε ευρωπαϊκούς λογαριασμούς. Αυτό δεν δούλεψε. Εντούτοις, το ερώτημα δεν είναι αν δούλεψε ή δεν δούλεψε αυτό. Το ερώτημα είναι, εάν δεν μπορείς να πιέσεις στην κατεύθυνση μιας οποιασδήποτε, ώστε κακής, ειρήνης, πώς από την άλλη πλευρά μπορείς να κερδίσεις έναν πόλεμο. Και ως προς αυτό οι Ευρωπαίοι δεν είχαν κάτι να πουν! Δηλαδή, συνέβαλαν στο να συνεχίζεται ο πόλεμος, χωρίς όμως να έχουν αυτό που λέμε «θεωρία νίκης», [θεωρία για το] πώς κερδίζεις τον πόλεμο. 

 

Γιάννης Θεοδόσης: Μάλιστα! Πάμε στο τελευταίο έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις Βρυξέλλες, μετά τις παράλογες απαιτήσεις Τραμπ. Διάβαζα κάπου χθες ότι οι παράλογες αυτές απαιτήσεις ανέδειξαν για μία ακόμη φορά το μπάχαλο της ευρωπαϊκής οικογένειας. Συμμερίζεστε αυτήν την εκτίμηση;

 

Χρήστος Χατζηεμμανουήλ: Όχι, αυτό δεν θα το δεχθώ. Αντιθέτως, ακριβώς αυτή η προκλητικότητα οδήγησε σε συσπείρωση της Ευρώπης σε βαθμό που δεν έχουμε δει [κατά το παρελθόν] – τουλάχιστον σε επίπεδο λόγων. Κοιτάξτε: η Ευρώπη σε κάποια θέματα είναι συμπαγής – σε θέματα, τα οποία δεν θέτουν εν αμφιβόλω τη σχέση συγκεκριμένων κρατών με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αυτό που πέτυχε ο Τραμπ ήταν να συσπειρώσει τις πλέον φιλοαμερικανικές ή νατοϊκές, αν θέλετε, δυνάμεις γύρω από την ευρωπαϊκή σημαία και να κάνει το ευρωπαϊκό μέτωπο πιο αρραγές. Προσέξτε, δεν λέω ότι είναι ένα μέτωπο όντως αρραγές· λέω ότι είναι περισσότερο από ό,τι ήταν προχθές. Να εξηγηθώ! Είπε η κυρία Λαγκάρντ, η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας ότι αυτοί που μισούν (υπονοούσε τους Αμερικανούς) μας κάνουν καλό, γιατί μας επέτρεψαν να συσπειρωθούμε – και σε αυτό είχε δίκιο. 

Δεν βγήκαν επίσημα συμπεράσματα από τη σύνοδο κορυφής, η οποία ήταν άτυπη και είχε ουσιαστικά ως μοναδικό θέμα το πώς θα αντιμετωπιστεί αυτό το συγκεκριμένο πρόβλημα. Αλλά αν δείτε τις δηλώσεις που έγιναν, είναι εντυπωσιακές. Θα αναφερθώ μόνον σε μία. Όπως ξέρετε, μία από τις χώρες που είναι πιο φιλικές προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, στενά δεμένη στο άρμα το νατοϊκό, όχι ιδιαιτέρως ενθουσιώδης –ή, για την ακρίβεια, καθόλου ενθουσιώδης– ως προς το ζήτημα της απόκτησης στρατηγικής αυτονομίας από πλευράς της Ευρώπης, είναι η Πολωνία. Λοιπόν, είναι ενδιαφέρον πολύ ότι ο πρωθυπουργός της, ο κύριος Τουσκ, δήλωσε τα εξής - επιτρέψτε μου να σας διαβάσω δύο γραμμές και να τις μεταφέρω πρόχειρα: «Πάντοτε», λέει, «σεβόμασταν και δεχόμασταν την αμερικανική ηγεσία. Αλλά αυτό που χρειαζόμαστε σήμερα στην πολιτική μας είναι εμπιστοσύνη και σεβασμός μεταξύ των εταίρων μας εδώ» – ως «εδώ» εννοεί την Ευρώπη). «Όχι κυριαρχία, όχι εξαναγκασμός, δεν δουλεύει.» Το να παίρνει μια τέτοια ευθεία θέση η Πολωνία, να συντάσσεται, να δέχεται να επιβληθούν ενδεχομένως οικονομικές κυρώσεις κατά αμερικανικών εταιρειών… Να το κάνουν αυτό όλες οι χώρες… Να μιλάει στη Βουλή των Κοινοτήτων (θα μου πείτε, δεν είναι Ευρωπαϊκή Ένωση· ναι, αλλά είναι Ευρώπη!), ο πρωθυπουργός της Βρετανίας, ο Starmer, όταν μέχρι τώρα ήταν η αγγλική πολιτική εξάρτημα της αμερικανικής, και να τίθεται κάθετα εναντίον της στάσεως του Τραμπ στην Γροιλανδία… Να μιλάει πάλι χθες και να κάνει δηλώσεις, με τις οποίες αποδοκιμάζει ευθέως τους Αμερικανούς, και μάλιστα τον Πρόεδρο Trump, για το ότι υποβαθμίζει τη σημασία της ευρωπαϊκής παρουσίας στο Αφγανιστάν κατά τα προηγούμενα χρόνια… Αυτό κάτι λέει! Λέει ότι ακόμη και οι πιο στενοί σύμμαχοι των Αμερικανών βρίσκουν αδύνατον να συνταχθούν μαζί τους. 

Γιατί; Διότι αυτό τους δημιουργεί κόστος και στο εσωτερικό τους, για να είμαι πολύ ωμός. Δηλαδή, ένας ευρωπαίος πολιτικός, που θεωρούσε ότι με τη στήριξη των Αμερικανών έχει καλύτερη μοίρα, το σκέφτεται δύο φορές, όταν βλέπει ότι αυτό κοστίζει… Συνεπώς, είναι, αφ’ ενός μεν, η συνειδητοποίηση ότι τα πράγματα πρέπει να αλλάξουν προς όφελος της Ευρώπης, αλλά νομίζω ότι είναι [αφ’ ετέρου] και η συνειδητοποίηση από πλευράς πολλών ευρωπαίων πολιτικών ότι η νατοϊκή τους προσήλωση ενδεχομένως να τους στοιχίσει άμεσα στις κάλπες και να τους φέρει εκτός εξουσίας. 

Από την άλλη πλευρά, το να υπάρχει μία σύμπνοια ως προς τη στάση δεν σημαίνει ότι υπάρχει και μια αντίληψη για το πώς θα επιτύχουμε τους στόχους μας. Ούτε τα μέσα υπάρχουν αυτή τη στιγμή, ούτε η ικανότητα να αντιπαρατεθείς. Και γι’ αυτόν τον λόγο, οι ίδιοι ευρωπαίοι ηγέτες, οι οποίοι επέδειξαν αυτή την αλληλεγγύη, ας πούμε, προς το ευρωπαϊκό ιδεώδες, μόλις τους δόθηκε η ευκαιρία να απεμπλακούν από μία άμεση, σημερινή σύγκρουση με τις Ηνωμένες Πολιτείες χάρις σε αυτή την υποτιθέμενη συμφωνία, που κλείστηκε μεταξύ του Ρούττε και του Τραμπ, με ανακούφιση την δέχθηκαν… 

 

Γιάννης Θεοδόσης: Κύριε καθηγητά, μέσα σε αυτό το πλαίσιο το ΝΑΤΟ έχει ρόλο;

 

Χρήστος Χατζηεμμανουήλ: Το ΝΑΤΟ είναι οι μηχανές. Το ΝΑΤΟ ποτέ δεν υπήρξε μια μηχανή με σαφέστατους κανόνες. Στηριζόταν σε μία βασική αρχή, στην αρχή της αλληλοβοήθειας – ότι, δηλαδή, εάν ποτέ υποστεί επίθεση μία χώρα, θα σπεύσουν όλες οι υπόλοιπες να την βοηθήσουν. Στην πραγματικότητα, όμως, το ΝΑΤΟ στηριζόταν σε μια πάρα πολύ απλή ιδέα από το 1953 και μετά: στηριζόταν στην ιδέα ότι ο εχθρός προφανέστατα θα ήταν η Ρωσία, ότι ο εχθρός ενδεχομένως θα εισέβαλε στην Ευρώπη και ότι, αν εισέβαλε σε μία ευρωπαϊκή χώρα, και μάλιστα στη Δυτική Γερμανία ή την Αυστρία, θα αντιμετωπιζόταν ενδεχομένως με πυρηνικά όπλα. Ήταν η πυρηνική ασπίδα προστασίας, την οποία είχε υποσχεθεί ο John Foster Dulles, ο υπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών, στην δεκαετία του ’50. Και ήταν οι Αμερικανοί [εκείνοι], οι οποίοι προέτρεψαν και βοήθησαν και τους Ευρωπαίους –τους Γάλλους, εν προκειμένω– να αποκτήσουν πυρηνική δύναμη μετά το 1956. Όμως, εκεί δεν υπήρχε καμία αμφιβολία για την πολιτική βούληση των Αμερικανών!

Σήμερα όχι μόνον υπάρχει έλλειψη σαφούς στόχου – ποιος ακριβώς είναι ο εχθρός… Δεν ξέρουμε, ποιος ακριβώς είναι εχθρός. Αυτό που έχουμε κάνει τις τελευταίες δεκαετίες είναι απλώς να συσπειρωνόμαστε προκειμένου να επιτύχουμε κάποιους μακρινούς στόχους, ειρηνευτικούς, γενικές διακηρύξεις, κ.λπ., αλλά χωρίς να υπάρχει σαφής αντίληψη του γιατί είμαστε εδώ…. 

Το δεύτερο, όμως, είναι ότι σήμερα, εξ αιτίας της στάσεως των Αμερικανών σε μια σειρά από θέματα, δεν είμαστε βέβαιοι ότι, αν κάποιος υποστεί επίθεση, θα τον βοηθήσουν οι άλλοι – και όταν λέμε «οι άλλοι», ότι θα τον βοηθήσουν οι Ηνωμένες Πολιτείες, ότι θα προστρέξουν... Αντιθέτως, οι δηλώσεις οι αμερικανικές είναι δηλώσεις που λένε ότι «θα κρίνουμε τα πράγματα με το κομμάτι – αν θέλουμε έτσι, αν θέλουμε αλλιώς». 

Και από την άλλη πλευρά, σε ορισμένες περιοχές του κόσμου έχει αναπτυχθεί μια αντιπαράθεση μεταξύ Ευρωπαίων και Αμερικανών. Παράδειγμα: η Νότιος Αμερική στα οικονομικά ζητήματα. Βεβαίως, ως προς αυτό θα μου πείτε: «Δεν είναι ΝΑΤΟ.» Όχι, αλλά είναι τα μέλη του ΝΑΤΟ. Άρα, τα μέλη του ΝΑΤΟ εμφανίζονται διχασμένα σε ορισμένα ζητήματα οικονομικής τουλάχιστον [φύσεως], γεωοικονομίας, αν θέλετε, οικονομικής πολιτικής. Κι αυτό δημιουργεί περαιτέρω αμφιβολίες. 

Το 2017 είχε μιλήσει ο Πρόεδρος Μακρόν για πρώτη φορά για στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης. Σε επίπεδο ρητορικής, πολύ καλό αυτό… Επί του πεδίου λίγα πράγματα έγιναν, πολύ λίγα… Απλώς και μόνον αυξήθηκαν οι αμυντικές δαπάνες τα τελευταία δύο-τρία χρόνια στην Ευρώπη. Υπάρχει, όμως, μία αίσθηση κινδύνου, μία αίσθηση ότι χάνουμε έδαφος, μία αίσθηση ότι δεν είναι οι ευρωπαϊκές δυνάμεις πλέον στην πρώτη γραμμή και ότι πρέπει να υπάρξει μία συσπείρωση, προκειμένου να αποφευχθούν τα χειρότερα, αν ποτέ έλθουν. Το ζήτημα είναι, αν είμαστε σε θέση να ξεφύγουμε από τα μικρά και να ασχοληθούμε όντως, όχι μόνον στα λόγια, όχι μόνον ρητορικά, όχι μόνον μετά από μία σύνοδο κορυφής, με αυτό το ζήτημα. Και δυστυχώς, εδώ πρέπει να πω ότι την ίδια στιγμή που γινόταν η Σύνοδος Κορυφής, το Ευρωκοινοβούλιο, το οποίο υποτίθεται ότι είναι ο μπροστάρης της ευρωπαϊκής ενοποίησης, την έπληξε βαθύτατα με την ψήφο των ευρωβουλευτών –με πολύ μικρή πλειοψηφία, βέβαια– που έστειλε την οικονομική συμφωνία που θα γινόταν μεταξύ Ευρώπης και Νοτίου Αμερικής [(συμφωνία ΕΕ-Mercosur)] στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, για γνώμη υποτίθεται, αλλά στην πραγματικότητα για να κλωτσήσει δύο χρόνια πίσω τη συμφωνία. Δύο χρόνια καθυστέρησης – αλλά και δύο χρόνια που θα δυσαρεστήσουν ενδεχόμενους εταίρους, που η Ευρώπη τους χρειάζεται, αν θέλει να είναι μία μεγάλη και σοβαρή γεωοικονομική και γεωστρατηγική δύναμη.

 

Γιάννης Θεοδόσης: Κατάλαβα! Κάτι τελευταίο, κύριε καθηγητά: ουσιαστικά η ΚΕΠΠΑ, η Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας, είναι στα χαρτιά.

 

Χρήστος Χατζηεμμανουήλ: Κοιτάξτε, όχι ακριβώς!

 

Γιάννης Θεοδόσης: Χωρίς στρατιωτικό βραχίονα, και ισχυρό στρατιωτικό βραχίονα, μπορείς να επιβάλεις πολιτική;

 

Χρήστος Χατζηεμμανουήλ: Εδώ θέλω να σας πω: αυτό ήταν πάντα η απορία μου και η ένστασή μου. Σας ακούω! Και αντιλαμβάνομαι ότι για στρατιωτική πολιτική χρειάζεσαι καταρχήν τα μέσα. Αλλά το γεγονός είναι ότι οι Ευρωπαίοι – κάθε χώρα χωριστά έχει πολύ περισσότερα μέσα από ό,τι πριν από δύο χρόνια και, εν πάση περιπτώσει, στρέφεται στο να αποκτήσει όλο και περισσότερα μέσα. Η συνεργασία στην παραγωγή στρατιωτικού υλικού έχει προχωρήσει λιγότερο, αλλά και αυτή κάποια βήματα κάνει.

Εκεί, όμως, που εγώ έχω την ένσταση και την απορία είναι το εξής: στρατηγική δεν σημαίνει μόνον να έχεις μέσα. Στρατηγική σημαίνει ότι ξέρεις ποιος είναι ο στόχος, ποιος είναι ο αντίπαλος – δηλαδή, έχεις προτεραιοποιήσει τα ζητήματά σου, ξέρεις, ποια είναι η βασική αντιπαράθεση· και ότι έχεις και μία στρατηγική για το πώς θα χρησιμοποιήσεις τα μέσα που βρίσκονται στη διάθεσή σου για να επιτύχεις αυτόν τον στόχο. Το πρόβλημα με την Ευρώπη είναι το εξής: ότι, εκτός των άλλων, ναι, έχει βγάλει τα τελευταία χρόνια αυτό που λέγεται «Στρατηγική Πυξίδα», 

που είναι οι δηλώσεις της για το πώς βλέπει η Ευρωπαϊκή Ένωση τον ρόλο της στον κόσμο και τις προτεραιότητές της. Εάν διαβάσετε αυτά τα δύο κείμενα που έχουν βγει, το αρχικό και το ανανεωμένο [(δηλαδή, την Έκθεση Προόδου για το 2024)], θα φρίξετε. ΟΙ προτεραιότητες είναι τα πάντα όλα! Είναι οτιδήποτε, σε οποιαδήποτε γωνία του κόσμου, οποιοδήποτε θέμα, από το περιβάλλον μέχρι την προστασία της νυφίτσας στην Γροινλανδία, ας πούμε – αστειεύομαι, έτσι; Όμως, τα πάντα είναι «προτεραιότητες». Εάν τα πάντα είναι προτεραιότητες, τίποτε δεν είναι προτεραιότητα. 

Τι κρύβει η έλλειψη στρατηγικού στόχου; Ότι δεν έχουμε ομονοήσει στο εάν κινδυνεύουμε και από πού. Εάν η Κίνα είναι οικονομικός εχθρός, και εάν ενδεχομένως η κινέζικη κατασκοπεία [αποτελεί] πρόβλημα, εαν η Αμερική είναι δυνητικός αντίπαλος, εαν πρέπει να είμαστε όλοι μαζί με την Αμερική στο ΝΑΤΟ ή να έχουμε στρατηγική αυτονομία. Τι πρέπει να γίνει στην Βόρεια Αφρική, στο Σαχέλ, όπου οι Γάλλοι έχασαν όλη τη ζώνη του Σαχέλ – αυτό είναι κάτι που έχει περάσει κάτω από το ραντάρ, αλλά είναι τρομερά επικίνδυνο για την Ευρώπη, και κανένας δεν το προσέχει. Γι’ αυτά δεν έχει να πει τίποτε η Στρατηγική Πυξίδα. Το πρόβλημα, λοιπόν, δεν είναι μόνον να αποκτήσουμε τα μέσα. Είναι να αποκτήσουμε, πρώτον, τη βούληση να έχουμε στρατηγική αυτονομία και στρατηγική ενότητα, αλλά, [δεύτερον,] να έχουμε και στρατηγική, όμως. Να ξέρουμε σε τι αποσκοπούμε και ποια είναι η βασική μας προτεραιότητα. Και αυτό δεν το έχουμε. Αυτό μπορεί να μας βοηθήσει ο Πρόεδρος Τραμπ να το αποκτήσουμε...

 

Γιάννης Θεοδόσης: Σωστό, σωστό... Κάτι τελευταίο: τι απαντάτε ότι στην τελευταία συνάντηση Τραμπ-Πούτιν είχαμε μία νέα Γιάλτα;

 

Χρήστος Χατζηεμμανουήλ: Κοίταξε, ιδού ένας κίνδυνος! Όταν είσαι μια ήπειρος, η οποία θέλει πολυμερείς σχέσεις, ένα διεθνές σύστημα, όταν αίφνης έχουμε τέτοιου τύπου κινήσεις, αυτό τουλάχιστον σου δείχνει ότι –ασχέτως του πόσο θα αντέξει ο Τραμπ, γιατί σε έναν χρόνο από σήμερα μπορεί να είναι «κουτσή πάπια», όπως λένε στην Αμερική, γιατί θα έχει χάσει το Κογκρέσο…

 

Γιάννης Θεοδόσης: Τις ενδιάμεσες [εκλογές]...

 

Χρήστος Χατζηεμμανουήλ: Ναι, βέβαια! Και επίσης, τότε θα αρχίσουν να στέφονται εναντίον του οι σημερινοί του σύμμαχοι! Οι Ρεπουμπλικάνοι που δεν τολμούν να πουν «κιχ» σήμερα, διότι έχει πλήρη πολιτική κυριαρχία στο χώρο του, μπορεί να αρχίσουν να διαφοροποιούνται… 

Όμως, μένω σε αυτό που με ρωτήσατε: Το γεγονός ότι η υπερδύναμη μπορεί να συμφωνήσει με κάποιον ο οποίος ήταν ο βασικός «κακός» του διεθνούς σκηνικού, λόγω του πολέμου στην Ουκρανία πριν από τέσσερα χρόνια, και σήμερα γίνεται συνομιλητής τους, ενώ εσύ, που συνεχίζεις υποτίθεται να αντιπαρατίθεσαι μαζί του, έχεις μείνει έξω από το δωμάτιο, αυτό είναι άκρως ανησυχητικό. Δείχνει ότι πλέον οι κίνδυνοι δεν οφείλονται μόνον στην κατάρρευση ορισμένων κρατών, σε ισλαμικές τρομοκρατίες, ή στην αποδιάρθρωση του Σαχέλ ή της Μέσης Ανατολής, και τα λοιπά, αλλά ότι στο υψηλότατο επίπεδο, στο επίπεδο το κεντρικό, τίθενται εν αμφιβόλω ακόμη και οι βασικοί θεσμοί – ο ΟΗΕ, το Συμβούλιο Ασφαλείας, και τα λοιπά… Και αυτό είναι πολύ ανησυχητικό…

 

Γιάννης Θεοδόσης: Κύριε καθηγητά, ευχαριστώ για την επικοινωνία! Χάρηκα που σας άκουσα…  

 

Χρήστος Χατζηεμμανουήλ: Εγώ σας ευχαριστώ! Να είστε καλά! Καλημέρα σας! 

 

Γιάννης Θεοδόσης: Καλή σας ημέρα. Συζητούσαμε με τον καθηγητή στο τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς, τον κύριο Χρήστο Χατζηεμμανουήλ.-